Next
सॅनिटरी नॅपकिन्सची घरच्या घरी विल्हेवाट शक्य
पुण्यातील मुलींच्या संशोधनाची इटलीत दखल
प्राची गावस्कर
Tuesday, September 18 | 01:07 PM
15 0 0
Share this story

इटलीतील रोम येथे झालेल्या ‘इंटरनॅशनल कॉन्फरन्स ऑन सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट’मध्ये   शोधनिबंध सादर करताना सायली पोंक्षे आणि गौतमी भोर.
पुणे : विघटन होण्यासाठी शेकडो वर्षे लागणाऱ्या सॅनिटरी नॅपकिन्सची योग्य पद्धतीने विल्हेवाट कशी लावायची हा जागतिक पातळीवरील गहन प्रश्न बनला असल्याने त्याबद्दल जगभर संशोधन सुरू आहे. याबाबत नुकत्याच इटलीत झालेल्या एका आंतरराष्ट्रीय परिषदेत पुण्यातील दोन मुलींच्या संशोधनाची दखल घेण्यात आली. सायली पोंक्षे आणि गौतमी भोर या दोघींनी सॅनिटरी नॅपकिन्सची घरच्या घरी विल्हेवाट लावणारे छोटे यंत्र विकसित केले आहे.

शहरात निर्माण होणारे या कचऱ्याचे प्रमाण, त्याची लावली जाणारी विल्हेवाट, त्यातून होणारे नदी, मातीचे प्रदूषण, सध्या वापरण्यात येणाऱ्या विघटन प्रक्रियेचा खर्च अशा विविध मुद्द्यांवर या दोघींनी सर्वेक्षण केले. अभ्यास केला आणि घरगुती पातळीवरच या सॅनिटरी नॅपकिन्सची विल्हेवाट लावण्याच्या दृष्टीने या संकल्पनेवर संशोधन केले. त्यातून त्यांनी विकसित केले ‘दाहिनी’ हे छोटेसे यंत्र. प्रत्येक घरात किंवा सोसायटीतील प्रत्येक मजल्यावर हे यंत्र बसवून या कचऱ्याची विल्हेवाट लावता येईल आणि तीही पर्यावरणाला हानी न पोहोचवता. 

त्यांचा हा अभ्यास प्रबंध सादर करण्याकरिता त्यांना नुकत्याच इटलीतील रोम येथे झालेल्या ‘इंटरनॅशनल कॉन्फरन्स ऑन सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट’मध्ये बोलावण्यात आले होते. १२ सप्टेंबर रोजी झालेल्या या परिषदेत त्यांनी सादर केलेल्या शोधनिबंधाची उपस्थितांनी प्रशंसा केली. त्यांच्या उपकरणाचे कौतुक झाले. जगभरातील या क्षेत्रात काम करणाऱ्या लोकांच्या संकल्पना, अभ्यास जाणून घेण्याची संधी सायली आणि गौतमी यांना मिळाली. 

‘दाहिनी’ हे अगदी आटोपशीर यंत्र असून, प्रत्येक घरात ते बसवणे शक्य आहे. यामध्ये सॅनिटरी नॅपकिन्स जाळले जातात; मात्र त्यासाठी शास्त्रशुद्ध पद्धत वापरली गेली असल्याने त्यातून उत्सर्जित होणाऱ्या कार्बन डाय ऑक्साइडसारख्या वायूंचे प्रमाण अगदीच अत्यल्प असते. तसेच त्यातील घटक जळल्यानंतर निर्माण होणारी राखही अगदी अत्यल्प असते. ती झाडांना खत म्हणून वापरता येते. याची किंमतही माफक आहे. यासाठी आर्थिक साह्य मिळाल्यास ती आणखी कमी करणे शक्य होईल. 

आपल्या देशात दर वर्षी सुमारे नऊ हजार टन इतका प्रचंड कचरा हा सॅनिटरी नॅपकिन्सचा असतो. एक सॅनिटरी नॅपकिन संपूर्णपणे नष्ट होण्यासाठी शेकडो वर्षे लागतात. यात वापरण्यात आलेले प्लास्टिक, रासायनिक घटक यामुळे पर्यावरणाची मोठी हानी होते. हा कचरा मातीत किंवा पाण्यात टाकला जातो. त्यामुळे अस्वच्छता निर्माण होतेच; पण सार्वजनिक आरोग्यालाही धोका निर्माण होतो. स्त्रियांच्या आरोग्याच्यादृष्टीने चांगला आणि वापरातील सहजता तसेच सहज उपलब्धता यामुळे सॅनिटरी नॅपकिन्सचा वापर वाढला आहे. अलीकडे किफायतशीर किंमतीत सॅनिटरी नॅपकिन्स उपलब्ध करण्यात येत असून, त्यांच्या वापराला प्रोत्साहन दिले जात आहे, मात्र याबरोबरच त्याच्या विल्हेवाटीची शास्त्रीय आणि पुरेशी यंत्रणा उभारणेही आवश्यक आहे. त्यासाठी अशी छोटी यंत्रे उत्तम उपाय ठरू शकतील. मोठ्या शहरांमध्ये या कचऱ्याचे विघटन करणारी मोठी संयंत्रे बसवण्यात आली आहेत; मात्र प्रचंड लोकसंख्या, कचऱ्याचे प्रचंड प्रमाण आणि तो उचलण्याची, त्याचे वर्गीकरण करून ती योग्य विल्हेवाट लावण्यासाठी उपलब्ध यंत्रणेपर्यंत पोहोचवणे ही सगळी व्यवस्था अपुरी आहे. ज्याप्रमाणे ओला कचरा घरच्या घरी विघटन करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले जात आहे, तसेच प्रोत्साहन हा सॅनिटरी नॅपकिन्सचा कचरा घरच्या घरी विघटन करण्यासाठी देणे आवश्यक आहे. 

सायली आणि गौतमीच्या या संशोधनाने जागतिक पातळीवरील या समस्येवरील संशोधनात भारताचे आणि पुण्याचे नाव झळकले आहे. सायली आणि गौतमी या दोघीही आयटी इंजिनीअर असून, सायलीने एक वर्ष नामांकित आयटी कंपनीत काम केल्यानंतर नोकरी सोडून उद्योजक रवींद्र गद्रे यांच्यासमवेत पर्यावरणपूरक उत्पादने तयार करणारी ‘ग्रीन अर्थ इक्विपमेंट’ ही कंपनी स्थापन केली. ही कंपनी कचरा व्यवस्थापनासाठी आवश्यक उपकरणे तयार करते. पर्यावरणरक्षण हा आवडीचा विषय असल्याने गौतमी सायलीसोबत काम करत आहे. सायली आणि तिची मित्रमंडळी सामाजिक कार्यातही सक्रिय असून, ‘दी एक्स्टसी क्लब’ या त्यांच्या संस्थेतर्फे त्यांनी अंगणवाड्यांचा कायापालट करण्याची मोहीमही हाती घेतली आहे. (अंगणवाड्यांच्या या मोहिमेबद्दल वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.)

अधिक माहितीसाठी संपर्क : सायली पोंक्षे -   ८९९९८ ४५१३३ , रवींद्र गद्रे :  ९२२५६ १२९५६
इमेल : greenearthequip@gmail.com
 
15 0 0
Share this story

Post Your Comment
मराठी English
Your Name *
Email
 
Notify me once my comment is published
Comment *
Content limited to 1000 characters,1000 characters remaining.
COMMENTS
Sumukh Aroskar About 19 Days ago
याची पूर्ण माहिती मला देणे शक्य आहे किंवा हे खरोखर उत्तम आहे .
0
0
Nilesh About 23 Days ago
Great innovation. We would like to use this at society level. Would like to see the demo soon...
0
0
Anjali Miniyar About 26 Days ago
Congratulations to both of u...Can I hv more details regarding the machine, say for eg..Its price, where can we get it, it's demo etc...Pls share
1
0
Vibha Deshpande About 26 Days ago
Great We are proud of you We will be happy to see and use it
0
0
Bharati panchamatia About 27 Days ago
Well done, prize please
0
0
Tripti Bhor About 27 Days ago
Congratulations girls for great research paper !! We are proud of you. Keep up the good work !!
0
0
Vidya About 28 Days ago
Very good invention for health & social useful product.please tell the machine cost .
1
0
Sneha kulkarni About 28 Days ago
Great,congratulations
0
0
Sulkshana Tare About 28 Days ago
Well done girls. It is the most requires equipment for ladies in our country.. govt should provide these machines at all the common places like bus stand .. railway station .. market ..malla ..other offices.schools.
0
0
S A GURJAR About 28 Days ago
Information is good for housing society. At present there is no arrangement to pick up sanitary napkins in society. They go with dry garbage to Pune corporation. Is there any arrangement in Pune , Kothrud where we can deliver napkins with periodic intervals at least 3 times a week What is cost of Dahini if society were to purchase. Do you have any tie up with PMC. THANKS S A GURJAR SECRETARY BALWANTPURAM SHEFALIKA HEIGHTS S G R SANSTHA
1
1
Manasi About 29 Days ago
On behalf of all the women in India and world across I am very happy and thankful to you both Sayali and Gautami for doing this great job.
0
0
Aboli Bapat About 29 Days ago
Excellent & healthy.
0
0
Amita chidrawar About 29 Days ago
very great job....good going...proud of u Sayali n Gautami. ..congratulations to both of you. ...do tell the price of machine and...if possible demo...heartiest congratulations once again..
1
0
Arohi diwakar About 29 Days ago
Very good.pl tell the price of the machine
0
0
Gayatri R About 29 Days ago
Great job. Keep up the good work. Best wishes for future endeavours Sayali and Gautami.
0
0
Pradnya About 29 Days ago
We are proud of you sayli and Gautami keep it up this type of motion is highly recommended and required for whole India good luck to you god bless you
0
0
मृणालिनी दातार ,भारतीय स्त्री शक्ती जागरण About 29 Days ago
खूपच उपयुक्तयंत्र आहे प्रत्यक्ष भेटायला आवडेल . अभिनंदन
0
0
Sadhana v kale About 29 Days ago
Very useful, wish you produce this on larger scale
0
0
Vasundhara Sardar About 29 Days ago
अतिशय स्तुत्य उपक्रम. हार्दिक अभिनंदन. वसुधा
1
0
Rupal About 29 Days ago
Congrats both of u. Doing a great job. I would like to see demo..
0
1
Namrata Updhyay About 29 Days ago
Good work appreciate
0
0
Madhavi balshetwar About 29 Days ago
Congratulations both of you...... I really appreciate ur work... I m from mumbai, want to see demo Nd if possible price details also..... I m interested as business point of u.... Waiting for ur reply... Best wishes for your future....
0
0
Shilpa Tendulkar About 29 Days ago
Sayli-Gautami khup khup abhinandan tumchya yasavi prayogabaddal.
1
0
Mamta singh About 29 Days ago
It's very good quality
0
0
Khushi Patkar About 29 Days ago
Very proud of u Saili n Gautami. Congratulations n All d best
0
0
Payal Rathod About 29 Days ago
Really appreciate ur hard work. It's really good that we make move for protecting our environment. Thanks. How can I get one unit for my apartment.
1
0
Manjusha Gore About 29 Days ago
Very good,useful
0
0
Avinash Ponkshe About 29 Days ago
I am a proud father.. All the very best to Sayli and gautam...Our support always there..
1
0
Rajshree About 30 Days ago
Social invention, Social Entrepreneur.. Wlhere can we get demo of this unit..
2
0
Vidya Deshpande About 30 Days ago
Well done, Gautami and Sayali, your invention is the need of the society, congratulations once again
0
0
Suhas Phadke About 30 Days ago
Congratulation Sagle & Gautami
0
0
Rashmi Gokhale About 30 Days ago
Great job.... Congratulations...This kind of invention is the need of an hour....I would like to have the demo of it. I stay in Mumbai. How can we make it?
0
0
Mukta kulkarni About 30 Days ago
Gautami, sayali.. Tumche khoop khoop abhinandan. Great work by both of you. All the best, God bless you.
3
0
Kalpana Salunke About 30 Days ago
please send the catalog and price
0
0

Select Language
Share Link