Next
हायर एज्युकेशन फोरम परिषद
प्रेस रिलीज
Monday, March 12 | 02:09 PM
15 0 0
Share this story


पुणे : ‘युवाशक्ती ही आज आपल्या देशासाठी उपलब्धी आहे, परंतु बेरोजगारीची मोठी समस्या आपल्यासमोर आहे. सुशिक्षित बेरोजगारांची वाढती संख्या आव्हान बनत आहे. अशावेळी या युवाशक्तीला रोजगारक्षम बनवायचे असेल, तर आपल्याला समस्या शोधून त्यावर उपायाभिमुख शिक्षण घेतले पाहिजे. त्यासाठी आंतरशाखीय कौशल्य आत्मसात करणे आवश्यक आहे,’ असे प्रतिपादन मुंबई येथील ‘नरसी मुन्जी इन्स्टिटयूट ऑफ मॅनेजमेंट स्टडीज’ (एनएमआयएमएस) विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. राजन सक्सेना यांनी केले.

‘हायर एज्युकेशन फोरम’ (एचईएफ) आणि ‘होप फाउंडेशन’च्या ‘इंटरनॅशनल इन्स्टिटयूट ऑफ इन्फर्मेशन टेक्नॉलॉजी’ (आयस्क्वेअर आयटी) यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित नवव्या एचईएफ वार्षिक परिषदेच्या उद्घाटनप्रसंगी डॉ. सक्सेना बोलत होते. हिंजवडी येथील  आयस्क्वेअर आयटीच्या ‘मोहिनी छाब्रिया कन्व्हेन्शन सेंटर’मध्ये झालेल्या या परिषदेची संकल्पना ‘स्किल इंडिया-बिल्ड इंडिया : उच्च शिक्षण संस्थांचे योगदान’ अशी होती. याप्रसंगी दक्षिण आफ्रिकेतील ‘नेल्सन मंडेला विद्यापीठा’तील प्राध्यापक डॉ. पीटर कनिंगहॅम, ‘सीड इन्फोटेक’चे व्यवस्थापकीय संचालक नरेंद्र बऱ्हाटे, ‘इन्सिस्ट एक्सिक्युटीव्ह रिसर्च’चे कार्यकारी संचालक डॉ. संजय मुथाळ, एचईएफचे संस्थापक डॉ. ए. के. सेनगुप्ता, होप फाउंडेशनच्या अध्यक्षा अरुणा कटारा यांच्यासह इतर मान्यवर उपस्थित होते.

राज्यभरातून दोनशेपेक्षा अधिक कनिष्ठ महाविद्यालयांचे प्राचार्य या परिषदेत सहभागी झाले होते. उद्घाटनानंतर पहिल्या सत्रात ‘कौशल्य विकासासाठी इंडस्ट्री- अॅकॅडमी भागीदारी’ विषयावर परिसंवाद झाला. यामध्ये ‘ग्लोबल टॅलेंट ट्रॅक’च्या अध्यक्षा मंजिरी गोखले जोशी, ‘मर्सिडीज बेन्ज’चे उपाध्यक्ष सुहास कडलस्कर, एचईएफ गुजरातचे डॉ. राजेश खजुरिया, ‘सिम्बायोसिस स्किल विद्यापीठा’चे डॉ. श्रावण कडवेकर यांनी आपली मते मांडली. ‘सीआयआय’चे माजी अध्यक्ष प्रदीप भार्गव यांनी परिसंवादाचे संचालन केले.

डॉ. राजन सक्सेना म्हणाले, ‘भारतीयांनी केवळ सेवाधर्मी होण्यापेक्षा, उत्पादक आणि संशोधक व्हायला हवे. आजचे युग हे तंत्रज्ञान, स्वयंचलन आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचे आहे. रोजगाराच्या नव्या संधी निर्माण होत आहेत. त्यासाठी आवश्यक ज्ञान आणि कौशल्ये आत्मसात केली पाहिजेत. शिकविण्याच्या पद्धतीत आमूलाग्र बदल करून, तंत्रज्ञानाचा वापर केला पाहिजे. सुज्ञता, संवाद, तर्कशुद्धता, कलात्मकता आणि नवनिर्मिती या गोष्टी अंगीकारणे गरजेचे आहे. ई-लर्निंगचा वापर करून, व्यक्तिमत्व विकासावर भर दिला पाहिजे.’

नरेंद्र बऱ्हाटे म्हणाले, ‘शिकण्याचे कौशल्य शिकणे, ही आज काळाची गरज आहे. अभियांत्रिकी, व्यवस्थापन आणि इतर शाखांचे अनेक पदवीधर आज नोकरीच्या शोधात आहेत. त्यांना रोजगारक्षम बनविण्याची जबाबदारी आपली आहे. काय शिकायला पाहिजे, याची दिशा आजच्या शिक्षणपद्धतीत नाही. अनुभवजन्य आणि संवादात्मक शिक्षण आजच्या तरुणांना मिळायला हवे. आपण शिक्षक आणि शिक्षणसंस्थांनी तसे शिक्षण त्यांना द्यायला हवे.’
डॉ. संजय मुथाळ म्हणाले, ‘आज भारताकडे ६५ टक्के रोजगारक्षम युवाशक्ती आहे. देशाचा विकास झपाट्याने होण्यासाठी ही मोठी संधी आहे. पण, त्यांचाकडे योग्य कौशल्य नसल्याने बेरोजगारी वाढत आहे. तरुणांना नोकरी नाही आणि कंपन्यांना चांगले कर्मचारी मिळत नाहीत, हा विरोधाभास आहे. शासन, कौशल्य विकास विभाग, उद्योग आणि शिक्षण संस्था यांच्याकडून प्रयत्न होत आहेत, ही सकारात्मक बाब आहे. येत्या काळात औद्योगिक क्षेत्र आणि शिक्षणसंस्था यांच्यातील देवाणघेवाण वाढली पाहिजे.’

डॉ. पीटर कनिंगहॅम म्हणाले, ‘जागतिक स्तरावर काय बदल होताहेत, याची माहिती विद्यार्थ्यांना करून द्यायला हवी. तंत्रज्ञानामुळे रोज नवी आव्हाने उभी राहतात. त्यांना सामोरे कसे जायचे, याचे तंत्र त्यांना शिकवले पाहिजे. त्यासाठी आपण स्वतः अद्ययावत राहणे आवश्यक आहे. भारतीय परंपरा अतिशय चांगल्या आहेत, पण त्याला आधुनिक तंत्र आणि कौशल्याची जोड द्यायला हवी.’

अरुणा कटारा यांनी कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक केले. डॉ. ए. के. सेनगुप्ता यांनी परिषदेच्या आयोजनामागील भूमिका स्पष्ट केली. प्रा. माधुरी रेड्डी यांनी सूत्रसंचालन केले. प्रा. वैदेही बॅनर्जी यांनी आभार मानले.

या परिषदेत ‘शालेय शिक्षणाचे एकीकरण’ या विषयावर चर्चासत्र झाले. सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाचे कुलसचिव डॉ. अरविंद शाळीग्राम चर्चासत्रात म्हणाले, ‘कौशल्यं ही शिकविली जात नाहीत, तर ती अनुभवातून आत्मसात केली जातात. त्यासाठी सद्यस्थितीतील अभ्यासक्रम आणि शिक्षणपद्धतीत आमूलाग्र बदल करण्याची गरज आहे. कौशल्याभिमुख अभ्यासक्रम तयार करताना नवतंत्रज्ञान आणि सर्जनशीलता यांचा मेळ घालायला हवा.’ 

शाळीग्राम म्हणाले, ‘केंद्र सरकारने स्किल इंडियाला राष्ट्रीय कार्यक्रमाचा दर्जा दिला आहे. त्याला प्रतिसाद देत पुणे विद्यापीठाने ‘लाईफ स्किल डेव्हलपमेंट’ हे स्वतंत्र केंद्र उभारले आहे. कृतीवर आधारित शिक्षणपद्धती निर्माण व्हायला हवी. नाविन्यपूर्ण संशोधनातून उपाय देणारे काम व्हावे. त्यासाठी कौशल्याधारित शिक्षण देण्याचा प्रयत्न आपण शिक्षकांनी केला पाहिजे. आपण स्वतः ही नवी कौशल्यं आणि तंत्रज्ञान आत्मसात करायला हवे.’

चर्चासत्रात शासकीय अभियांत्रिकी महाविद्यालयाचे डॉ. बी. बी. अहुजा, संगणक तज्ज्ञ दीपक शिकारपूर, नेहरू तारांगण केंद्राचे अरविंद परांजपे, पर्सिस्टंटचे डॉ. अभय जेरे, प्रल्हाद छाब्रिया रिसर्च सेंटरचे प्रा. रविंदर हेनरी, एमआयटी स्किल्सचे सचिन सातपुते यांच्यासह इतर मान्यवरांनी सहभाग घेतला.

 
15 0 0
Share this story

Post Your Comment
मराठी English
Your Name *
Email
  Notify me once my comment is published
Comment *
Content limited to 1000 characters,1000 characters remaining.

Select Language
Share Link